Resurs to nie tylko suwnica — to także tor, po którym jeździ
Rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, naprawy i modernizacji urządzeń transportu bliskiego nałożyło na eksploatującego obowiązek kontrolowania, w jakim stopniu suwnica wykorzystała swój resurs. Resurs to projektowana zdolność do pracy przez określoną liczbę cykli przy określonym widmie obciążeń. Gdy resurs zbliża się do granicy, wymagany jest przegląd specjalny, a dalsza eksploatacja zależy od jego wyniku.
W praktyce wiele zakładów ogranicza tę ocenę do samej suwnicy. Tymczasem torowisko i konstrukcja wsporcza — belki podsuwnicowe, ich połączenia ze słupami, mocowania szyn — pracują pod tymi samymi cyklami obciążeń i zużywają się zmęczeniowo równolegle z suwnicą. Ocena resursu torowiska suwnicy daje odpowiedź na pytanie, czy tor wytrzyma kolejne lata pracy, a jeśli nie — co i kiedy trzeba naprawić.
Podstawą są dokumenty, które zakład już ma: dokumentacja techniczna i DTR suwnicy (klasa i grupa natężenia pracy), projekt torowiska, księga rewizyjna urządzenia z historią badań UDT oraz zapisy z rejestru pracy suwnicy.
1. Kiedy torowisko suwnicy wymaga przeglądu specjalnego?
Po przekroczeniu okresu projektowego
Torowisko projektuje się na określoną liczbę cykli i okres eksploatacji. Jeżeli suwnica zbliża się do wyczerpania resursu albo torowisko pracuje dłużej, niż zakładał projekt (co dotyczy większości torów w halach budowanych przed 2000 rokiem), ocena stanu technicznego jest warunkiem bezpiecznej dalszej pracy.
Przed zwiększeniem udźwigu suwnicy
Większy udźwig oznacza większe naciski kół, inne siły poziome i inne widmo obciążeń zmęczeniowych. Zanim zapadnie decyzja o modernizacji, trzeba sprawdzić, czy belki, szyny i mocowania przeniosą nowe obciążenia — o szczegółach piszemy w artykule Modernizacja suwnicy a zwiększenie udźwigu.
Po awarii lub zdarzeniu nadzwyczajnym
Uderzenie suwnicy w odbojnik z dużą prędkością, wykolejenie, zerwanie ładunku, pęknięcie szyny lub spoiny belki — po każdym takim zdarzeniu torowisko należy ocenić przed ponownym dopuszczeniem do pracy. Dotyczy to także długich postojów, zmiany technologii produkcji oraz przeniesienia suwnicy na inne torowisko.
Gdy w badaniu UDT pojawiły się uwagi
Uwagi inspektora dotyczące geometrii, pęknięć czy korozji konstrukcji wsporczej to sygnał, że punktowa naprawa może nie wystarczyć. Ekspertyza pokazuje, czy problem jest lokalny, czy dotyczy całego toru.
2. Co wchodzi w skład ekspertyzy technicznej Embro?
Inwentaryzacja geodezyjna 3D
Pełny pomiar przestrzenny toru i konstrukcji wsporczej: położenie obu szyn, ugięcia belek, przemieszczenia słupów i podpór. Pomiar porównujemy z projektem i tolerancjami normy PN-ISO 12488-1 — tak samo jak przy rektyfikacji torowisk suwnicowych.
Pomiar zużycia profilu szyny
W przekrojach pomiarowych mierzymy zużycie pionowe i boczne główki szyny i porównujemy je z wartościami granicznymi dla danego profilu. Wynik rozstrzyga, czy szyna nadaje się do dalszej pracy, czy kwalifikuje się do wymiany szyn torowiska.
Badania spoin NDT
Badania nieniszczące spoin szyn i newralgicznych węzłów konstrukcji wsporczej — wizualne (VT), magnetyczno-proszkowe (MT) i ultradźwiękowe (UT). Szczególną uwagę zwracamy na strefy pod szyną w środniku belki, styki szyn i połączenia belek ze słupami, gdzie najczęściej rozwijają się pęknięcia zmęczeniowe.
Ocena mocowań i podłoża
Stan klem, śrub, podkładek i podlewki, ślady przesuwu szyny na mocowaniach, korozja pasów belek. To elementy, które decydują, czy geometria po regulacji utrzyma się w czasie.
Wnioski i dokumentacja do UDT
Ekspertyza kończy się jednoznaczną oceną: dalsza eksploatacja bez ograniczeń, eksploatacja z warunkami (np. ograniczenie udźwigu lub prędkości do czasu naprawy) albo zakres niezbędnych prac. Zakład otrzymuje operat geodezyjny, protokoły badań NDT oraz protokół do księgi rewizyjnej urządzenia — gotowe do przedłożenia inspektorowi UDT.
Pomiary i badania wykonuje jeden zespół, który w razie potrzeby przeprowadzi też naprawę — bez przekazywania dokumentacji między firmami. Wstępne dane toru możesz wprowadzić w Kalkulatorze 3D.
Zbliża się koniec resursu albo planujesz zwiększenie udźwigu?
Porozmawiaj z naszym inżynierem o zakresie ekspertyzy torowiska — ustalimy, jakie pomiary i badania są potrzebne i jak je przeprowadzić bez zatrzymywania produkcji. Skontaktuj się w sprawie ekspertyzy resursu
Zakres pomiarów opisujemy także na stronie usługi pomiary geometrii torowisk.
Przeczytaj także: